WycieczkaNaWegry.pl

Poznaj najpiękniejszy kraj nad Dunajem!




Węgry

Dzieje Węgier cz. 5

Jednak po zgnieceniu rewolucji w Europie Zachodniej wojska Habsburgów wtargnęły jesienią 1848 na Węgry. Naród chwycił za broń, tysiące ochotników śpieszyło pod sztandary organizowanej przez Kossutha armii narodowej - Honwedów. Wojska powstańcze odniosły jesienią 1848 i wiosną 1849 szereg zwycięstw, wypierając Austriaków poza granice kraju. W Debreczynie zebrał się 14 kwietnia węgierski parlament i uchwalił detronizację Habsburgów, proklamując niezawisłość Węgier.

Walka narodu węgierskiego zyskała sympatię i poparcie w całej Europie, szczególnie zaś w Polsce. Na Węgrzech przebywały wówczas tysiące emigrantów z Polski, żołnierzy i oficerów powstania z 1831 r. Pośpieszyli oni pod trójkolorowe sztandary Kossutha. Walki powstańcze 1848-49 są jedną z najpiękniejszych kart w dziejach polsko-węgierskiego braterstwa broni. Gen. Józef Bem czczony jest na Węgrzech jako jeden z bohaterów narodowych, gen. Dembiński był przez pewien czas głównodowodzącym powstańczej armii.

W lecie 1849 r. cesarz Franciszek Józef I zwrócił się do cara rosyjskiego z prośbą o pomoc w tłumieniu powstania. Wkrótce z dwóch stron uderzyły na Węgry oddziały 370-tysięcznej armii rosyjsko-austriackiej. Mimo rozpaczliwych i bohaterskich wysiłków w sierpniu powstanie ostatecznie upadło. Po klęskach Bema i Dembińskiego złożył broń pod Villagos naczelny wódz, Gorgey. Sandor Petofi padł w boju koło Segesvar.


Kto mógł, uciekał za granicę, na emigrację udał się także Lajos Kossuth. Węgry pozostały na łasce i niełasce zdobywcy, austriackiego generała Haynau. Generałów, ministrów, działaczy, oficerów oraz posłów narodowego parlamentu kazał on wieszać lub rozstrzeliwać bez litości, tysiące ludzi zamknięto w więzieniach, prostych honwedów wcielono jako rekrutów do armii austriackiej. Administracja austriacka zdławiła wszelkie swobody, upadło życie kulturalne kraju, wreszcie - gdy w r. 1850 zniesiono granicę celną - zaczęła się dusić gospodarka, nie mająca szans konkurencji z przemysłem Austrii.

Okres ucisku i represji trwał z małymi przerwami aż do r. 1867. Ponieważ opór zbrojny był niemożliwy, Węgrzy starali się przeciwstawić Habsburgom w sposób bierny - bojkotując władze i sabotując politykę austriacką. Ale klęski pod Solferino (1859) i pod Sadową (1866) zmusiły władze do szukania porozumienia z Węgrami. Zawarł je w imieniu arystokracji i burżuazji węgierskiej Ferenc Deak, przywódca ruchu "biernego oporu". W myśl tego porozumienia całe państwo stało się Monarchią Austro-Węgierską, przy czym Węgry otrzymały własny parlament, rząd i dużą samodzielność. Franciszek Józef koronował się w lecie 1867 na króla Węgier w Budzie. Tak rozpoczął się okres dualizmu.

Czytaj dalej:
Dzieje Węgier cz. 1
Dzieje Węgier cz. 2
Dzieje Węgier cz. 3
Dzieje Węgier cz. 4
Dzieje Węgier cz. 6
Dzieje Węgier cz. 7