WycieczkaNaWegry.pl

Poznaj najpiękniejszy kraj nad Dunajem!




Węgry

Dzieje Węgier cz. 6

Względna swoboda polityczna uniezależniła także Węgry od gospodarczej przewagi Austrii. Stosunkowo szybko zaczął się rozwijać węgierski przemysł, wzrastała liczebnie klasa robotnicza. Sprzyjały procesowi industrializacji zarówno ustawy parlamentu, jak i sytuacja w rolnictwie.

Wieś była przeludniona, ziemia należana do nielicznej stosunkowo warstwy obszarników. Proletariat węgierski znalazł się niebawem w pierwszym szeregu walki o postęp społeczny w Europie. Organizatorem ruchu robotniczego był Leo Frankel, działacz Komuny Paryskiej z roku 1871 i bliski współpracownik Karola Marksa. Założył on w roku 1880 partię socjaldemokratyczną, której organem był dziennik Nepszava (Głos Ludu). Po raz pierwszy obchodzono na Węgrzech święto 1-Maja w 1890 r.

Aż do wybuchu I wojny światowej trwały nasilające się walki klasy robotniczej i wiejskiej biedoty z rządem, reprezentującym interesy klas posiadających. Burżuazja węgierska tym usilniej współpracowała z "dworem" w Wiedniu, wikłając się w politykę, sprzeczną z interesami narodu.

W roku 1914 mimo silnych nastrojów antywojennych Węgry zostały popchnięte na drogę wojny. Setki tysięcy honwedów na polach bitew Serbii i Galicji płaciło życiem za imperialistyczne cele monarchii. W kraju zapanował głód, wzrastały nastroje radykalne i rewolucyjne. Klęska monarchii przyśpieszyła wybuch rewolucji. Uczestniczyli w niej także powracający z Rosji jeńcy wojenni, świadkowie Rewolucji Październikowej.


W roku 1918 powstała Komunistyczna Partia Węgier, w październiku tegoż roku powstały Rady Żołnierskie i wybuchł strajk generalny, wreszcie w listopadzie zdetronizowano Habsburgów i proklamowano Republikę Węgierską. Jednak ta pierwsza rewolucja nie zmieniła w zasadzie stosunków społecznych, masy były zawiedzione. Pod przewodem Komunistycznej Partii Węgier dokonała się druga rewolucja, która utworzyła Węgierską Republikę Rad. Trwała ona zaledwie 133 dni, ale okres ten na następne kilkadziesiąt lat stał się natchnieniem dla bojowników o postęp i sprawiedliwość społeczną w całym kraju. Wprowadzono wówczas zasadnicze reformy społeczne - upaństwowienie przemysłu, szkolnictwa, oddzielenie państwa od kościoła; wywłaszczenie wielkiej własności ziemskiej.

Sytuacja ogólna była jednak dla młodego socjalistycznego państwa niepomyślna. Na Węgry wkroczyły oddziały interwencyjne wysłane przez mocarstwa zachodniej Europy, oraz oficerskie bataliony "białych". Srożyły się kontrrewolucyjne bandy, wybuchły bunty kułaków. Wreszcie mimo bohaterskiego oporu węgierskiej Armii Czerwonej władza Rad została złamana, rozpoczął się okres represji i terroru. W listopadzie kontrrewolucyjne oddziały pod dowództwem admirała Horthy'ego wkroczyły do Budapesztu. Komunistów, socjalistów i w ogóle ludzi o postępowych przekonaniach rozstrzeliwano, mordowano lub wtrącano do więzień. Około 70 tys. osób osadzono w obozach koncentracyjnych. Prześladowano w sposób równie okrutny co bezprawny wszystkich podejrzanych o postępowe przekonania, podjudzano do ekscesów antysemickich.

Czytaj dalej:
Dzieje Węgier cz. 1
Dzieje Węgier cz. 2
Dzieje Węgier cz. 3
Dzieje Węgier cz. 4
Dzieje Węgier cz. 5
Dzieje Węgier cz. 7