WycieczkaNaWegry.pl

Poznaj najpiękniejszy kraj nad Dunajem!




Węgry

Dzieje Węgier cz. 7

W roku 1920 w atmosferze terroru został wybrany nowy parlament, który obwołał M. Horthy'ego, adiutanta cesarza Franciszka Józefa, regentem państwa. W tymże roku mocarstwa zachodnie podpisały z Węgrami traktat pokojowy w Trianon. Spore połacie dawnego państwa węgierskiego przypadły sąsiadom - Czechosłowacji, Rumunii, Jugosławii.

Okoliczność tę wykorzystała panująca reakcja dla odwrócenia uwagi narodu od istotnych przyczyn klęski i strat. Zamiast demaskować winnych zgubnej

polityki, podsycano szowinizm i planowano zbrojny odwet. Następne dwudziestolecie upłynęło pod znakiem walki węgierskiej klasy robotniczej z faszyzacją i militaryzacją kraju. Rządowa propaganda nie była w stanie zamaskować krytycznej sytuacji gospodarczej, zwłaszcza w latach kryzysu 1929-33, kiedy produkcja przemysłowa na Węgrzech spadła o 20%. Komunistyczna Partia Węgier była zdelegalizowana, jawnym ogniwem walki była jedynie założona w roku 1925 Socjalistyczna Robotnicza Partia Węgier. Działaczy robotniczych skazywano na więzienie, w czasie wielkiego kryzysu także i na karę śmierci.


Kolejne rządy reakcyjne skłaniały się coraz wyraźniej do faszyzmu, zawierając porozumienia i pakty z Mussolinim i Hitlerem. Lud węgierski jednak, oraz wszystkie postępowe siły społeczne przeciwstawiały się reakcji. Świadectwem tego są liczne strajki i demonstracje oraz udział Węgrów w wojnie domowej w Hiszpanii. Dowódcą jednej z brygad był węgierski komunista, gen. Mate Zalka. Gdy w roku 1939 hitlerowskie Niemcy dokonały napaści na Polskę, masy ludowe i inteligencja węgierska przyjęły to z głębokim oburzeniem. Na Węgry zaczęły napływać wkrótce dziesiątki tysięcy uchodźców z Polski. Węgierscy patrioci udzielali im wydatnej pomocy, dawali schronienie, ułatwiali wydostanie się na zachód lub na wschód żołnierzom, którzy na obczyźnie chcieli nadal walczyć przeciwko Niemcom. W roku 1941 wbrew woli narodu Węgry zostały przez swych faszyzujących ministrów wciągnięte do wojny po stronie Niemiec hitlerowskich. Przyniosło to krajowi ogromne zniszczenia (ponad 40% majątku narodowego) i straty (ponad 600 tys. zabitych). Wszelkie przejawy antywojenne były dławione brutalnie i krwawo, aresztowano podejrzanych o komunizm i pacyfizm, mordowano ich lub osadzano w więzieniach. Wiosną 1944 roku władze nie były już w stanie stłumić rosnącego wrzenia, naród domagał się pokoju. W dniu 19 marca na Węgry wtargnęły oddziały niemieckie, podobnie jak to miało wcześniej miejsce we Włoszech. Brutalna okupacja hitlerowska wzmogła jeszcze bardziej wrzenie. W lecie rozgorzały w wielu punktach kraju walki partyzanckie, którymi kierowała odrodzona w sierpniu 1944 partia komunistyczna.

W końcu października Armia Radziecka zaczęła wyzwalać ziemię węgierską. Hitlerowcy stawiali zacięty opór, zwłaszcza w samym Budapeszcie. W grudniu 1944 w wyzwolonym Szegedzie zawiązano Front Niepodległościowy z udziałem wszystkich partii postępowych, wkrótce potem w Debreczynie zebrał się Parlament Tymczasowy, który zawarł ze Związkiem Radzieckim zawieszenie broni. Jeszcze przed wyzwoleniem całego terytorium Węgier (4 kwietnia 1945 r.) klasa robotnicza i chłopi węgierscy przystąpili pod kierownictwem komunistów do odbudowy zniszczeń i do organizowania nowego państwa o sprawiedliwym ustroju.

Czytaj dalej:
Dzieje Węgier cz. 1
Dzieje Węgier cz. 2
Dzieje Węgier cz. 3
Dzieje Węgier cz. 4
Dzieje Węgier cz. 5
Dzieje Węgier cz. 6