WycieczkaNaWegry.pl

Poznaj najpiękniejszy kraj nad Dunajem!




Węgry

Kultura cz. 3

Prozę XIX w. cechuje bujny rozwój powieści historycznej. Najwybitniejszym jej twórcą był Mor Jokai (1825-1904) znany w licznych przekładach i w Polsce. Tendencje pozytywistyczne reprezentowali Zsigmond Kemeny i Pal Gyulai. Trudny temat rewizji powszechnego sądu o historii ojczystej podjął Imre Madach (1823-64) w dramacie Tragedia człowieka.

W końcu XIX w. zaznaczył się w literaturze węgierskiej wyraźny podział ideologiczny. Część twórców opowiedziała się za polityką współpracy z Wiedniem, za konserwatyzmem i klasami posiadającymi. Przeważająca większość pozostała wierna sprawie narodowej, szukając natchnienia w walce węgierskiego proletariatu. Przykładem liryki opozycyjnej jest twórczość J. Vajdy (1827-97), który pod względem formalnym był neoromantykiem. Ciekawym zjawiskiem literackim tego okresu była twórczość Kalmana Mikszatha, realisty i humanisty, demaskującego wewnętrzne sprzeczności przestarzałego systemu.

Andre Ady (1877-1919) rozpoczyna nową epokę w literaturze, okres ostrej walki ideologicznej. Ady był poetą rewolucyjnego proletariatu. Zsigmond Moricz (1879-1942), utalentowany powieściopisarz, odsłaniał w sposób wstrząsający nędzę chłopów. Jego książki przyczyniły się do wzrostu nastrojów radykalnych w społeczeństwie. Ogólną cechą literatury węgierskiej XX w. jest jej społeczne zaangażowanie i zdecydowanie postępowe nastawienie.


W okresie międzywojennym szczególnie wybitną rolę odegrał Jozsef Attila (1905-1937), poeta rewolucyjny, czynnie związany z walką komunistów przeciw faszystowskiej reakcji. Wywarł on silny wpływ na całe pokolenie poetów i prozaików. Rozwój literatury przed wyzwoleniem kraju hamowała cenzura, wielu wybitnych twórców działało na emigracji.

Dziedziną twórczości, w której geniusz narodu węgierskiego wypowiedział się najpełniej, jest - oprócz poezji - muzyka. Dawna muzyka węgierska, zarówno ludowa, jak i dworska, rozwijały się w pewnej izolacji od wpływów muzyki europejskiej. Przyczyną była odmienność rytmiki i typowa pentatonika, zachowana z dawnych tradycji rodzimych, wschodnich. Węgierskie wpływy zaznaczyły się natomiast bardzo silnie w rozwoju muzyki ludowej krajów ościennych, szczególnie Słowacji, sięgając nawet do Polski południowej.

Czytaj całość:
- Kultura cz. 1
- Kultura cz. 2
- Kultura cz. 4
- Kultura cz. 5
- Kultura cz. 6