WycieczkaNaWegry.pl

Poznaj najpiękniejszy kraj nad Dunajem!




Węgry

Wielka Nizina Węgierska cz. 7

Gdy Turcy po bitwie pod Mohaczem zajęli całe niemal środkowe Węgry, tereny rozciągające się na wschód od rzeki Hortobagy stały się czymś w rodzaju dzikich pól. Nominalnie podlegały one władzy książąt siedmiogrodzkich, praktycznie nie należały do nikogo. Wówczas to zaczęto używać nazwy "hajdu" na określenie zawodowych pasterzy i poganiaczy bydła. Wypasane tutaj stada były następnie przepędzane północnym szlakiem, okrążającym Średniogórze, aż do Wiednia i na targi niemieckie. Hajducy nie byli właścicielami tych stad, lecz tylko najemnymi pastuchami i konwojentami. Czasy były niespokojne, teren niebezpieczny, nosili więc broń: szable, piki, później samopały.

W stepy nadgraniczne uciekali chłopi z terenów zajętych przez Turków, uciekali także chłopi pańszczyźniani z Siedmiogrodu, drobna szlachta wyzuta z ziemi, oraz wszelkie niespokojne duchy, lub też ludzie uchodzący przed prawem. W ciągu XVI w. powstała tutaj społeczność licząca kilkadziesiąt tysięcy głów, rządząca się własnym prawem, podobnie jak na Ukrainie zaporoscy Kozacy. Gdy toczyły się wojny, Hajducy zaciągali się do walczących armii za wysoki żołd, nigdy jednak nie służyli Turkom.


W roku 1605 magnat spod Debreczyna Istvan Bocskay rozpoczynając wojnę przeciw Habsburgom nakłonił Hajduków, by służyli mu bez żołdu. Bitne pułki znad Hortoby zdecydowały o zwycięstwie. Bocskay podbił całe górne Węgry niemal pod Wiedeń. W nagrodę magnat osiedlił Hajduków na ziemiach dotąd niczyich. Powstało w ten sposób pierwszych 6 miejscowości o nazwach zaczynających się od "hajdu". Tworzyły one związek, zachowały wojskową organizację w życiu codziennym. Naczelnikiem każdej osady był "kapitany", przy czym kapitan Hajduszoboszlo, jako osady kawaleryjskiej, był zarazem wodzem wszystkich hajduków.

Każda wieś otrzymała po 12 do 24 tys. ha łąk. Latem hajducy pasali tam bydło, zimą przepędzali je do swych siedzib stałych. Od czasu do czasu wynajmowali się całymi oddziałami na wyprawy wojenne, także i za granice kraju, między innymi - do Polski. Pułki piechoty i jazdy węgierskiej w czasie wojen szwedzkich, chorągwie "hajduków" dworskich, to właśnie Hajducy znad Hortobagy. W zamian za ziemię i swobodę (nie podlegali pańszczyźnie) Hajducy stawiali się z bronią i w szykach na każde wezwanie swego węgierskiego pana.

Z czasem powstało takich "hajduckich" osad znacznie więcej. Ciekawe są osady Hajduboszormeny i Polgar (Hajdupolgar na północ od Debreczynu). Mieszkańcy pierwszej, to dawni muzułmanie (boszormeny to po węgiersku bisurmanin) zbiegli od Turków, służący po stronie węgierskiej w wojsku, zaś mieszkańcy drugiej - to Bułgarzy (Polgar), zmuszeni przez Turków do służby wojskowej. Przy pierwszej okazji przechodzili oni gromadnie na stronę węgierską i po wojnie otrzymali ziemię.

Czytaj dalej:
Wielka Nizina Węgierska cz. 1
Wielka Nizina Węgierska cz. 2
Wielka Nizina Węgierska cz. 3
Wielka Nizina Węgierska cz. 4
Wielka Nizina Węgierska cz. 5
Wielka Nizina Węgierska cz. 6
Wielka Nizina Węgierska cz. 8
Wielka Nizina Węgierska cz. 9
Wielka Nizina Węgierska cz. 10
Wielka Nizina Węgierska cz. 11
Wielka Nizina Węgierska cz. 12
Wielka Nizina Węgierska cz. 13
Wielka Nizina Węgierska cz. 14
Wielka Nizina Węgierska cz. 15
Wielka Nizina Węgierska cz. 16
Wielka Nizina Węgierska cz. 17
Wielka Nizina Węgierska cz. 18
Wielka Nizina Węgierska cz. 19
Wielka Nizina Węgierska cz. 20